maciekburdzy@gmail.com

Zduńskie opowieści to serwis o kaflach, piecach i kominkach. Przedstawia dawne urządzenia grzewcze. Pokazuje zdjęcia, ciekawostki historyczne, rysunki, własne i cudze artykuły oraz odkrycia i wspomnienia. Zawiera i informuje o wydarzeniach z branży zduńskiej oraz wystawach muzealnych. Wywołuje uczucia od melancholii po uśmiech. Buduje zamiłowanie do dawnych rzeczy, które przeminęły oraz promuje kulturę ognia.

Piec jako nośnik idei?

Tekst udostępniony dzięki uprzejmości administratorek strony „Kafle i piece” dr Marii Dąbrowskiej i mgr Marty Garas

W kolejnym tomie czasopisma opublikowano artykuł autorstwa Marii Dąbrowskiej. Na naszej stronie prezentujemy streszczenie artykułu, zaczerpnięte ze strony internetowej Wydawnictwa UMK.

Od przełomu wieku XII i XIII na terenie ziem polskich następowały stopniowe zmiany cywilizacyjne, które miały również wpływ na warunki życia domowego. Od XIII wieku do ogrzewania zaczęto wykorzystywać kominki i piece typu hypocaustum, a od XIV wieku piece kaflowe. Te ostatnie, poza funkcjami grzewczymi, spełniały także rolę stałego elementu wzbogacającego wystrój wnętrza, zwłaszcza od czasu wprowadzenia pieców z kafli płytowych.

Bogatą ornamentykę kafli gotyckich z terenu ziem polskich poznaliśmy dzięki badaniom archeologicznym między innymi w Jankowie Dolnym, Jarocinie, Gnieźnie. Wśród motywów w zasadzie powtarzają się te same grupy tematyczne; są to kafle z przedstawieniami herbów, z tematyką religijną, symboliką religijną, motywy obrazujące życie dworskie, ilustrujące tematy literackie, motywy architektoniczne, zwierzęce i roślinne. Podobne elementy odnajdujemy w nielicznych wprawdzie i fragmentarycznie zachowanych polichromiach z tego czasu. Być może zarówno piece, jak i malowidła były częścią wspólnego programu ikonograficznego dla wnętrz w rezydencjach i domach patrycjuszy, który był rodzajem manifestacji przynależności terytorialnej, grupowej i kulturowej.

W okresie renesansu zmieniła się ornamentyka i tematyka przedstawień na kaflach. Do szczególnych obiektów z tego czasu piec powstały dla wnętrz wawelskich na polecenie Zygmunta I, umieszczony w apartamentach królowej Elżbiety. W zrekonstruowanym piecu znajdujemy kafle portretowe starego i młodego króla, do wykonania których posłużyły przedstawienia króla Kazimierza Jagiellończyka i Jana Olbrachta. Budowa takiego pieca dodatkowo ozdobionego we fryzie wieńczącym przedstawieniem aniołów trzymujących tarcze z Orłem – godłem państwowym, we wnętrzach przeznaczonych dla królowej Elżbiety mogło być ze strony Zygmunta hołdem dla królowej matki.

Innym przykładem pieca renesansowego przekazującego w tym przypadku treści polityczne i religijne jest piec postawiony na przełomie 1545 i 1546 roku w gdańskim Dworze Artusa. Umieszczenie na kaflach portretów władców katolickich i luterańskich oddawało sytuację nie tylko Gdańska, ale i znacznej części Europy pod panowaniem Habsburgów.

Kolejnym przykładem pieca przekazującego poprzez ornamentykę aktualne dla początku XVII wieku treści, jest zrekonstruowany piec na zamku w Tykocinie. Kafle pozyskane w trakcie wykopalisk, zdobione herbami rodowymi starosty Krzysztofa Wiesiołowskiego oraz symbolami odwołującymi się do męstwa, bogactwa i chrześcijaństwa, bezpośrednio odnoszą się do duchowej i umysłowej kultury sarmatyzmu szlacheckiego XVII-wiecznej Rzeczpospolitej.

Kilka zaprezentowanych przykładów pieców stwarza podstawy do raczej twierdzącej odpowiedzi postawionej w tytule niniejszego artykułu, ale też wymaga dalszych badań.

Źródło abstraktu: Wydawnictwo UMK

Artykuł dostępny online: ZOBACZ

 

Planujesz kominek, piec lub kuchnię kaflową? Marzysz o piecu chlebowym lub do pizzy?

Skorzystaj z naszej oferty:

+48 504 481 668, maciekburdzy@gmail.com, kaflarnia-zduny.pl.

Świadczymy usługi na terenie całej Polski.

Wybrane artykuł