maciekburdzy@gmail.com

Zduńskie opowieści to serwis o kaflach, piecach i kominkach. Przedstawia dawne urządzenia grzewcze. Pokazuje zdjęcia, ciekawostki historyczne, rysunki, własne i cudze artykuły oraz odkrycia i wspomnienia. Zawiera i informuje o wydarzeniach z branży zduńskiej oraz wystawach muzealnych. Wywołuje uczucia od melancholii po uśmiech. Buduje zamiłowanie do dawnych rzeczy, które przeminęły oraz promuje kulturę ognia.

O sadzy, kominach, kominkach i piecach…

Tekst pochodzi z książki “W I E D Z A. WYTŁUMACZENIE ZJAWISK CODZIENNYCH PRZEZ Brewer’ a i Mcigno.Wydanie dopełnione przez Henryka de Parville i ozdobione liczne mi rysunkami” Warszawa, 1890 r.

11

 

Dlaczego ogień żarzy się więcej w zimie niż w lecie?

Ponieważ ciąg powietrza bywa wtedy silniejszy i utlenianie opału odbywa się szybciej, kiedy powietrze jest zimniejsze i gęstsze.

Dlaczego ciąg w kominie jest większy, gdy powietrze zimne i gęstsze?

Ponieważ większa wtedy różnica pomiędzy ciężarem powietrza ciepłego, unoszącego się w górę, a ciężarem słupa powietrza zimnego; to ostatnie wypycha silniej i szybciej ciepłe powietrze do góry, przez dolny otwór komina.

Z jakiego powodu ogień slahiej się pali w górach?

Ponieważ na wysokich górach powietrze jest rzadsze; różnica ciśnienia pomiędzy rozrzedzonem naturalnie powietrzem a rozrzedzonem przez ciepło ogniska jest niewielka i ciąg wtedy mniejszy.

Dlaczego ogień trudniej się zapala w kominku, kiedy barometr nisko stoi?

Ponieważ różnica ciśnienia, stanowiąca o dobrym ciągu, jest wtedy tak mała jak na wysokiej górze.

Dlaczego ogień słabiej się pali w czasie odwilży niż w czasie mrozu?

Ponieważ w czasie odwilży powietrze nasycone jest wilgocią i część ciepła musi być zużytą na przejście tej wilgoci w parę, kosztem palenia; przytem powietrze wilgotne jest rzadsze od suchego.

Dlaczego, obniżając nieco zasuwę od kominka, rozniecamy ogień?

Ponieważ ruchoma zasuwa, mniej lub więcej przymknięta, ścieśnia przejście powietrza, które wtedy szybciej musi się tym małym otworem przeciskać, rozżarzając ogień, jakbyśmy dmuchali na niego.

Dlaczego palenie w piecu odbywa się prędzej niż na kominku?

Dlatego, że otwór przez który powietrze dostaje się do ogniska jest mniejszy; piec to jakby kominek z przymkniętą zasuwą.

Skąd pochodzi czasami huczenie w piecu?

Od szybkiego wpadania powietrza do pieca. Prądy powietrza wpadają wtedy gwałtownie przez szpary drzwiczek od pieca i popielnika, następuje drganie i huk. Im większy ciąg, tem większe huczenie. Można je zmniejszyć albo całkiem usunąć, otwierając na rozcież drzwiczki.

Dlaczego pokrycie ognia popiołem dlugo żar zachowuje?

Popiół wstrzymuje nieco przypływ powietrza, ale go zupełnie nie usuwa; powietrze wolno dochodzi i palenie aię podsyca.

Co lepiej od wody gasi ogień?

Kwiat siarki rzucony na ogień wytwarza gaz, kwas siarkowy, niesprzyjający paleniu; gaz ten wypycha powietrze i tłumi ogień. Spostrzegłszy, że się sadze zapaliły w kominie, rozkłada się na trzonie kominkowym trochę żarzących się węgli i rozrzuca się równo na nie trzy albo cztery garście siarki w proszku. Następnie zasłania się szybko otwór kominkowy płachtą dobrze zmaczaną w wodzie i, naciągnąwszy ją silnie, obtyka się wszystkie szpary u góry i po bokach. Siarczyk węgla gasi ogień prędzej jeszcze od siarki, poniewaz zapala się łatwo, wytwarzając gaz składający się z dwóch ‘trzecich części kwasu siarkowego i jednej trzeciej kwasu węglowego, obu nadzwyczaj paleniu nieodpowiednich. Sto gramów siarczyku węgla, w cenie zaledwie 10 kop., wystarczy do szybkiego zagaszenia ognia w kominie.

Dlaczego gasnący ogień z węgli podsyca się, skoro oczyścimy ruszta i trzon ogniska?

Dlatego, że miał i popiół utrudniały przedtem przypływ powietrza.

Dlaczego gasnące węgle na nowo się rozpalają, gdy je poruszymy?

Poniewaz pogrzebaczem dajemy powietrzu przystęp do środka ognia. Nie nalety poruszać zapalonego koksu, gdyż zimne powietrze obniża temperaturę i ogień może zagasnąć.

Co to są sadze?

Jest to osad, który pozostawia na ścianach komina dym z węgli lub z drzewa. Sadze są barwy czarnej, nieprzyjemnego zapachu, smaku gorzkiego; składają się głównie z węgla, smoły, olejku empyreumatycznego, kwasu octowego i t. p.

Co to jest dym?

Jest to mieszanina pary wodnej, gazu i cząsteczek węgla lub innych nie spalonych materyj, porwanych pędem powietrza w górę.

Dlaczego dym unosi się w górę?

Ponieważ ta mieszanina pary wodnej, ogrzanego powietrza i drobnych, stałych cząsteczek, lżejszą jest od otaczającego powietrza. Ale w miarę jak się mieszanina oziębia, dym osadza w kominie cząstki stałe i tworzą się sadze.

Z jakiego powodu niektóre kominki dymią?

 Zdarza się nieraz. że prądy zewnętrznego powietrza i wiatr, przechodząc przez górny otwór komina niejako go zatykają i nie dozwalają wyjść gorącemu dymowi; dym wtedy zwraca się na powrót w komin i wpada do pokoju; kiedy kilka kanalów przeprowadzono do jednego komina dym wtedy z jednego albo kilku z nich, może zamknąć otwory innych i zatamować wolne przejście. Kiedy nie ma dostatecznego ciągu, powietrze ciepłe i dym tłoczą się w kominie  i muszą wychodzić dolem; ciąg się nie tworzy, kiedy pokój szczelnie jest zamknięty, a powietrze nie może wchodzić przez szpary drzwi i okien. Atmosfera w pokoju rozrzedza się i ciśnienie następuje wtedy od zewnątrz.

Dlaczego budują się kominy wystające ponad dachy?

Gdyby otwory kominowe równe były z dachami, najmniejszy wtedy wiatr wpychalby dym do pokojów.

Dlaczego ogień sięlepiej pali, gdy komin wysoki?

Ciąg powietrza stoi w stosunku pierwiastku kwadratowego z wysokości komina. Zależy on od wysokości słupa cieplego powietrza i różnicy między temperaturą powietrza w kanale komina a temperaturą zewnętrznej atmosfery. Dlatego to piece i kominki wyższych pięter domu gorzej ciągną od pieców w niższych piętrach. W domach na wsi nieraz potrzeba podwyższać murowane kominy, za pomocą rur blaszanych.

W jakich rurach ciąg powietrza jest silniejszy?

Ciąg większy jest w ruirch blaszanych i z lanego żelaza niż w ceglanych lub kamiennych. Rury żelazne i blaszane rozgrzewają się prędzej lub przybierają szybciej temperaturę wstępującego powietrza. W kanałach ceglanych ciepłe powietrze musi wprzód je rozgrzać zanim ciąg się utworzy.

 

Planujesz kominek, piec lub kuchnię kaflową? Marzysz o piecu chlebowym lub do pizzy?

Skorzystaj z naszej oferty:

+48 504 481 668, maciekburdzy@gmail.com, kaflarnia-zduny.pl.

Świadczymy usługi na terenie całej Polski.

Wybrane artykuł